शालेय उपक्रम

लहान मुलं अतिशय संवेदनशील आणि कल्पक असतात. कोणत्याही गोष्टीकडे पूर्वग्रहदुषित नजरेने ते पाहत नाहीत. त्यामुळे समाजात एखादा बदल करायचा असेल तर मुलांच्या या अफाट दुनियेला आपलंस करणं गरजेचं आहे.

हे लक्षात ठेवत पानी फाउंडेशनने ‘निसर्गाची धमाल शाळा’ याद्वारे माध्यमिक शाळेतील मुलांसाठी एक पर्यावरणावर आधारीत उपक्रम तयार केला.  मानव आणि निसर्ग यांच्यातलं अविभाज्य नातं उलगडून दाखवणं हे या उपक्रमामागील मुख्य उद्दीष्ट आहे.

या निसर्गाच्या धमाल शाळेत परिक्षा नाहीत. केवळ खेळ, संगीत आणि फिल्म्स यांच्या माध्यमातून हसत खेळत मुलं पर्यावरणाविषयी काहीतरी खास शिकतात. एकेक तासांच्या सत्रांमध्ये आखलेला हा उपक्रम पर्यावरणावर मानवाच्या वागण्यामुळे होणाऱ्या परिणामांवर प्रश्न उपस्थित करतो. नैसर्गिक स्त्रोतांचा अमर्यादीत वापर यांच्याविषयी अधिक खोलात शिरण्याची संधी देतो. 

महाराष्ट्र शासनाच्या पाठींब्यामुळे जानेवारी – फेब्रुवारी २०१९ मध्ये ‘निसर्गाची धमाल शाळा’ तब्बल १,१७४ शाळा आणि ३८,००० पेक्षा जास्त मुलांपर्यंत पोहोचली. शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी या कार्यक्रमाला भरभरून प्रतिसाद दिला. भावनिकरित्या तर मुलं या धमाल शाळेशी जोडली गेलीच पण त्यासोबतच त्यातून समोर येणाऱ्या प्रश्नांवर तटस्थपणे विचार करत उत्तरं शोधण्याचा प्रयत्नही करू लागली.

बऱ्याच गावांमध्ये तर आधी लाजणारी मुलं आता सर्वांसमोर न घाबरता बोलू लागली. पर्यावरणाचं रक्षण व्हावं म्हणून लहान लहान उपाय करत त्यांनी गावकऱ्यांनाही सोबत घेतलं. कुठे मुलांनी एकत्र येत जनजागृती केली. कुठे बियांची बॅंक तयार केली तर कुठे रोपवाटीका तयार केल्या गेल्या, शोषखड्डा खोदणं असो की निधी गोळा करणं असो दुष्काळाविरोधात लढण्यासाठी गाव एकत्र आणण्यात या बालसैनिकांनी मोठी आणि महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.